Лезги Газет


Гео и язык канала: Россия, Русский
Категория: Новости и СМИ


Республиканская Общественно-политическая Газета
Эл.почта: lezgigazet@etnomediadag.ru

Связанные каналы  |  Похожие каналы

Гео и язык канала
Россия, Русский
Категория
Новости и СМИ
Статистика
Фильтр публикаций


КIелетрин хуьр. Докъузпара район.

📱Видео: @zerlishan_numanovna


РикIел гъун

Аллагьди Къуръанда лагьанва (49-сура, 12-аят, мана):

«Эй, иман гъанвайбур! Яргъа хьухь (куьн) гиманрикай гзафбурукай, гьакъикъатда, бязи гиманар - гунагь кар я; ва сада-садакай жасусвал ийимир, ва къуй куь садбуру муькуьбурукай гъибет тавурай. Бес, квекай садаз кьван вичин кьенвай стхадин як нез кIан жедани - (гьелбетда) квез а кар гзаф нифретлу я (ва гьавиляй квез ам хьиз такIан хьухь адаз ухшар карни - яни мусурман касдикай гъибет авун). Ва кичIе хьухь квез Аллагьдихъай! Гьакъикъатда, Аллагь - тубаяр кьабулдайди, регьимлуди я!»

[Гиман – подозрение; жасусвал авун – шпионить; гъибет – злословие; нифрет – отвращение.]

Таржума авурди – диндин алим Ямин гьажи Луткунви.


📚Кьезилвилер

КIелунин цIийи йисуз сад лагьай классриз физвай аялриз са кьадар кьезилвилер авунва.


ИкI, тарсар  35 декьикьада давам жеда, йикъа абурун кьадар кьудалай гзаф хьана кIандач. Кьвед лагьай зур йисалай башламишна, тарсар тухудай вахт 40 декьикьадив агакьарда.

Адетдин 45 декьикьадин тарсар аялриз 2-классдилай башламишна гуда. Идалайни гъейри, 1-классра кIелзавай аялар патал кIвалин тапшуру­гъар къуватдай вегьенва – абурал акьалтзавай пар агъузарун ва кIелунин гьерекатдик яваш-яваш экечIун патал.


📚Пешедикай тарсар

КIелунин цIийи йисалай башламишна,­ уьлкведин мектебрин 6-11-классра кIелза­вай аялар патал  чарасузди тир «Россия – зи горизонтар» курс къуватда гьатда. Ам нетижалудаказ ахтармишнава, гила уьлкведин вири регионра кардик кутада.

Тарсара аялриз уьлкведин экономикадикай, кар алай карханайрикай ва игьтияж авай пешейрикай суьгьбетарда. ГьакIни абуруз экскурсияр, мастер-классар ва жуь­реба-жуьре пешекаррихъ галаз гуьруьшар тешкилда. РФ-дин просвещенидин минис­терстводи гьисабзавайвал,  курсуни аялриз гележегдин пеше кьил-кьилеллаз, фа­гьум-фикирна хкягъиз куьмекда.

«КIелунин 2026-27-йисалай башламишна, мектебрин тарсарилай къерехдай тир «Россия – зи горизонтар» курсуна регион­дин компонент хьун чарасуз кар  жеда. Прог­раммада РФ-дин кьилди къачур субъектдин экономикадиз, кIвалахдин рекьяй авай мумкинвилериз талукьарнавай 8-далай тIимил тушиз тарсар пайда жеда. ЦIийи курсуни уьлкведин мектебрин  6-11-классра кIелзавай 8,5 миллион аялдиз чирвилер гуда», - лугьузва малуматда.


«Россия – зи горизонтар» курсунин сер­гьятра аваз, кьетIен фикир мектебра кIел­завай аялар хуьруьн майишатдин пешейрихъ галаз танишаруниз гуда: абуруз муаллимри  и хиле авай мумкинвилерикай, алай аямдин агротехнологийрикай ва кIвалахдин чкайрикай суьгьбетарда.


❗️ТIимиларда

1-сентябрдилай 5-7-классра къецепа­тан уьлквейрин чIалар чирунин сятер тIи­миларда – 510-далай 408-дал агакьдалди.

Гила и классра аялри къецепатан уьлквейрин чIалар гьафтеда 3 сятинин чкадал  2 сятда чирда.

ЧIехи классра авай аялриз и дегишвилер талукь туш – абурал алай пар авайвал амукьда.


❗️Чуьруькар - ваъ

1-сентябрдилай уьлкведин бязи мектеб­ра аялди вич тухузвай къайдадиз килигна къимет гудай тест-система кардик кутада. Къимет пуд дережадин баллрикай ибаратди жеда:

📍 «чешнелуди» – виридалайни виниз къимет – къайда-низам хуьнай, вичихъ галаз кIелзавай аялриз ва муаллимриз гьуьрмет авунай, куьмек гунай, мектебдин уставдал амал авунай, классдин уьмуьрда иштиракунай эцигда;

📍 «вич рехъ гуз жедайвал тухузвайди» – дуьз кьадар (норма) – аялди вич тухузвай къайда асул гьисабдай хъсанди я, амма еке агалкьунар адахъ авач. Им дибдин дережа я; 

📍 «вич рехъ гуз тежедайвал тухузвайди» – вахт-вахтунда  къайда чIурунай (векъидаказ рахунай, тарсар ахъаюнай ва  абур тухуз тун тавунай, маса аялриз югъ тагунай), чуьруькар хьунай эцигда.

Са йисалай и къайда уьлкведин вири мектебра кардик кутада. Къиметар ла­гьайтIа, аттестатда эцигда. Аялди вич тухузвай къайдадай четвертда са сеферда  къимет эцигун классдин руководителдин хиве тунва. И кар патал ада ахтармишунрин дневник тухуда. Важиблу я: ида маса тарсарай эцигзавай къиметриз таъсирдач ва аялдин (личный) делода къейддач. 


ТАСС-дин делилралди, ахтармишунин проект  уьлкведин 12 регионда (гьа гьисабдай яз Кавказда, Крымда ва Сибирда) кардик кутунва. Нетижада  муаллимри  мектеб­ра жезвай чуьруькрин кьадар 17 процентдин тIимил хьанвайди къейдзава.




📚Араб чIал - хушуналди

2026-йисан 1-сентябрдилай Россиядин­ мектебра араб чIал чирунин программа кардик кутада, хабар гузва РФ-дин просвещенидин министерстводи. Гъавурда твазвайвал, и кар образованидин хиле кьве терефдин алакъаяр гегьеншарун, урус ва араб чIалар вилик тухун патал лазим я.

Мектебра араб чIалай олимпиадаяр тухузва, амма и тарс вирибур патал чарасузди жедач. Араб чIал гуьгьуьллудаказ, къецепатан уьлквейрин кьвед лагьай чIал яз чирун  теклифда. Идалайни гъейри, мектеб­да ихьтин тарс муаллимрин ва кIелзавай аялрин хушуналди  кардик кутада – ихьтин­ мумкинвал авай чкайра. Программадик араб уьл­квейрин кхьинар, грамматика, культура ва адетар чирун ква.


Министерстводи гьисабзавайвал, араб чIал вичихъ къвердавай гзаф игьтияж авайдаз элкъвезва – Россияди РагъэкъечIдай патан уьлквейрихъ галаз алакъаяр къвердавай гегьеншарзава. Россиядин са жерге эсерар (гьа жергедай яз урус халкьдин махар, Россиядикай ктаб ва икI мад) мектебра чирун патал араб чIалаз элкъуьрнава ва абур Арабрин Сад тир Эмиратрив агакьарнава.
   
✔️РикIел хкин, араб чIал чирунин программа тестикьарнавайдакай РФ-дин просвеще­нидин министр Сергей Кравцова июндиз, ОАЭ-дин просвещенидин министр Сара­ бинт Юсеф Аль-Амиридихъ галаз гуьруьш­миш хьайила малумарнай. 2024-йисан ок­тябрдиз С. Кравцова араб чIал, гуьгьуьл­лудаказ хкязавай ругуд лагьай чIал яз, 2026-йисан ЕГЭ-дик  кутунин планрикай малумарнай. Алай вахтунда  имтигьан вахкун патал вад чIалакай сад хкядай ихтияр ава: ингилис, френг, испан, немс ва китай чIал.




⚡️Къе экуьнахъ Къумторкъала райондин мулкара БПЛА-дин кIусар галукьна, инфраструктурадин объектдиз зарар хьанва.

Идакай вичин ТГ-каналда Фёдор Щукина хабар гана.

https://t.me/Glava_RD/442


Видео недоступно для предпросмотра
Смотреть в Telegram
Хуьруьн уьмуьрдай са легьзе

📱Видео: @zerlishan_numanovna


РикIел гъун

Сура: «аль - Фа‌тигь‌агь»                                                                             
1 - Сура: «Ачухзавайди»

1. Мергьяматлу, Регьимлу Аллагьдин тIварцIелди!  
2. (Вири) гьямд хьуй Аллагьдиз, (вири) алемрин Раббидиз,
3. - Мергьяматлудаз, Регьимлудаз,
4. Эвездин Йикъан Меликдиз (авур крарин гьакъи хгудай Йикъан садтир Пачагьдиз, Гьукумдардиз)!
5. (Анжах) Ваз чна ибадатзава ва (анжах) Вавай чна куьмек тIалабзава!
6. (Вуна) чун Дуьз Рекье аваз твах 
7. Рекье аваз - Вуна няметар (иман, диндарвал) гайибурун, чеб Ви ажугъдик (гъазабдик) акатнавайбурун ваъ (гьахъ чиз, амал тавуна), ва чеб (Дуьз) Рекьелай алатайбурун ваъ (гьахъ, чирвилер квадарна, ягъалмишвиле гьатна).

Таржума авурди – диндин алим Ямин гьажи Луткунви.


⚽️Жарулаеван турнир

СтIал Сулейманан райондин пресс-къуллугъди хабар гузвайвал, и йикъара районда футболдай гьар йисуз кьиле тухун хъсан адетдиз элкъвенвай спортдин серенжем – А. Жарулаеван экуь къаматдиз бахшнавай 26-турнирдин финалдин къугъунар ва ам агалуниз талукьарнавай шад мярекат – кьиле фена. Райондин спортдин, туризмдин ва жегьилрин крарин рекьяй комитетдин куьмекни галаз Жарулаеврин хизанди тешкилнавай спортдин и серенжемда алай йисуз Кьиблепатан Дагъустандин шегьеррайни районрай тир 12 командади иштиракна.

Адет хьанвайвал, турнирдин финалдин­ къугъунар Агъа СтIалрин хуьре, А.Н. Жа­рулаеван тIварунихъ галай стадиондал­, фут­бол къугъунин вири къайдайрал амал авуналди, кьиле тухвана. Къугъун­риз тама­шиз гзаф кьадар мугьманар, гьа гьисаб­дай яз машгьур спортсменарни вилик-кьилик квай ксар, футболдал рикI алайбур атанвай. Футбо­листри кIватI хьанвайбуруз­ къизгъин ва яргъалди рикIел аламукь­дай­ итижлу­ легьзеяр багъишна.

Нетижа­­да СтIал Сулейманан райондин Агъа СтIал­-Къаз­майрин хуьряй тир «Кюре-Улей» – 1, «Агъа СтIал» – 2 ва Кьасумхуьруьн «Кюре» командаяр 3-чкайриз лайихлу хьана.

🔗Амай пай - "Лезги газетдин" сайтда

✍️Автор: Рагнеда Рамалданова


❗️Кьегьал хуьруьгви

Августдин и йикъара бине Ахцегь райодин Хуьруьгай тир, Покачи шегьерда яшамиш жезвай чи хизандин дуст Юсуфанни Замирадин патай чаз мехъерик иштирак авунин теклиф атана. Саки кьуд йисуз СВО-да иштиракзавай абурун хва Къурбаназ свас гъизвай. Мехъерилай гуьгъуьниз заз цIийиз хизан кутунвай Къурбанахъ галаз ихтилатар ийидай мумкинвал хьана.

2019-йисуз Россиядин армиядин жергейриз эверай адаз Дальний Востокдин Уссурийск шегьерда мотострелковый бригадада къуллугъ авун кьисмет хьана. Автомеханик тир адаз са йисан къене яракьар алай гьар жуьредин военный машинар гьалдай хъсан тежриба хьана. Къуллугъдин эхирдай адакай реактивный залповый система «Град» яракьрай ацIурдай улакь гьалдай устIар хьана.

Са тIимил вахтунда ял яна, Къурбан Покачидин нафтни газ хкудзавай технологический транспортдин компанияда махсус техникадин улакьдин водителвиле кIвалахал акъвазна.

СВО-див гатIунай ругуд вацралай уьлкведин Президентди мобилизациядин гьакъиндай малумарна. Са акьван вахт фенач, сентябрдин вацра кIвалахзавай организациядиз военкоматдин векилар атана, адан гъиле СВО-диз эвер гузвай повестка туна.

🔗Амай пай - "Лезги газетдин" сайтда

✍️Автор: Къагьриман Ибрагьимов


Видео недоступно для предпросмотра
Смотреть в Telegram
Миграгърин хуьре. Докъузпара район.

📱Видео: @zerlishan_numanovna






Видео недоступно для предпросмотра
Смотреть в Telegram
Гутумрин хуьр, Ахцегь район

📱Видео: @history_akhtynskogo_rayona


РикIел гъун

Мугьманвилин эдебар

Мусурман кас мугьмандиз гьуьрмет авуна кIанзавайдахъ инанмиш я, вучиз лагьайтIа гьадисда лагьанва (мана): “Вуж Аллагьдихъ ва Эхиримжи Йикъахъ инанмиш ятIа, къуй ада вичин мугьмандиз гьуьрмет авурай” (Бухарий). Гьавиляй ада мугьмандиз теклиф авунин карда ихьтин эдебар хвена кIанда:
1. Мугьмандиз Аллагьдихъай кичIе тир муъмин ксариз эверун ва гьунагькар, зулумкар ксарикай яргъаз хьун. Гьадисда лагьанва, (мана): “Вуна дуствал ая анжах муъминдихъ галаз ва вуна тIуьн неъ анжах Аллагьдихъай кичIе касдихъ галаз” (Дарамий).
(...)

«Мусурмандин рехъ» («Мингьа‌ж-уль-муслим») ктабдай; гьазурайди: диндин алим Ямин гьажи Луткунви.


❗️«Россиядин тIямар»

13-августдилай  Москвада ВДНХ-дин мул­кунал милли тIуьнрин «Россиядин тIя­мар» фестиваль 5-лагьай сеферда кьиле физва. Гегьеншдаказ тешкилнавай­ ва Россиядин Федерациядин суьрсетдин девлетар ва тIуьнрин жуьреба-жуьревал майдандиз акъудун лазим тир и мярекат 23-августдалди давам жеда, хабар гузва РД-дин хуьруьн майишатдин ва недай суьрсетдин министерстводи. 

Дагъустан Республикади фестивалда­ активнидаказ иштиракзава: ина Кавказдин  халкьариз хас ва вичиз тешпигь авачир рангарин дуьзгуьнвал, гьакIни республикадин адетдин тIуьнар, суьрсет майдандиз акъуднава.

Уьлкведин меркездин агьалияр патал метлеблу презентация ва недай шейэрикай дад акун фикирда кьунвай программа гьазурнава.

🔗Амай пай - "Лезги газетдин" сайтда

Показано 20 последних публикаций.