Текие Шах-Али хана - усыпальница касимовского правителя, расположенная в Касимове практически у подножия Ханской мечети.
Текие было построено в 1555-1556 годах при жизни хана. Надпись над входом свидетельствует: «Строитель и собственник этого здания — Шах-Али-хан, сын Шейх-Аулияр-султана, 21-го числа месяца рамадан 962 года» (9 августа 1555 года).
Шах-Али был видным политическим деятелем: он участвовал в походах Ивана Грозного на Казань и трижды занимал казанский престол. В усыпальнице, помимо самого хана, покоятся его жена Булак-Шад и шесть их родственников. Существует даже версия, что здесь также захоронена царица Сююмбике, которая после завоевания Казани в 1552 году была насильно выдана замуж за Шах-Али.
Архитектурно текие представляет собой белокаменное сооружение со сводчатыми перекрытиями из кирпича и арочными проёмами.
Внутри оно состоит из двух этажей - надземного и подземного. Наземный этаж разделен на две комнаты.
Малая комната - помещение для поминальных обрядов и чтения Корана.
Большая - собственно усыпальница с надмогильными камнями и каменными возвышениями (мастаба), обозначающими место захоронения, но это еще не сами захоронения, они расположены на подземном этаже. То есть сами останки покоятся на нижнем этаже, а на верхнем находятся обозначения кто похоронен этажом ниже.
В XIX считалось, что у текие есть ещё один этаж ниже, так как в полу были продухи, уходящие вниз (см. старинные чертежи). Но никто никогда туда не спускался, так как в действительности этого этажа не существует, а продухи уходят на улицу для вентиляции.
Исследования показали, что на архитектуру текие повлияли суфийские традиции, восходящие к эпохе Золотой Орды. Это один из немногих сохранившихся образцов татарского культового зодчества XVI века.
На фото видно, что текие находится не в самом лучшем состоянии - на крыше и фасадах растут деревья. К счастью, в ближайшее время планируется реставрация текие и уже объявлен тендер на проведение работ.
🕊🕊🕊
Шаһгали хан тәкиясе - касыймда Хан мәчете итәгендә диярлек урнашкан Касыйм хакименең төрбәсе.
Тәкия 1555-1556 елларда хан исән чакта төзелә. Ишек өстендәге язуда: «бу бинаны төзүче һәм аның хуҗасы — Шәйх Алияр Солтан улы Шаһгали хан, 962 елның рамазан аеның 21 нче көнендә» (1555 елның 9 августы) дип әйтелә.
Шаһгали күренекле сәясәт эшлеклесе була: Явыз Иван Казанга яуларында катнаша һәм өч тапкыр Казан тәхетенә утыра. Төрбәдә, ханның үзеннән тыш, хатыны Бүләк-Шад һәм аларның алты туганы ята. Монда шулай ук 1552 елда Казанны басып алганнан соң Шаһгалигә көчләп кияүгә бирелгән Сөембикә патшабикә дә күмелгән дигән версия дә бар.
Архитектура ягыннан агымнары гөмбәз сыман кирпеч япмалары һәм аркалы уемнары булган ак таш корылмадан гыйбарәт.
Эчтә ул ике каттан тора - җир өсте һәм җир асты. Җир өсте кат ике бүлмәгә бүленгән.
Кече бүлмә - искә алу йолалары һәм Коръән уку өчен.
Зурысы - күмү урынын күрсәтүче кабер ташлары һәм таш калкулыклары (мастаба) белән төрбә, ләкин бу әле күмү урыннары үзләре түгел, алар җир асты катында урнашкан. Ягъни калдыклар үзләре аскы катта ята, ә өске катта түбән катта кем күмелгән дигән билгеләр урнашкан.
XIX гасырда тәкиядә түбәнрәк тагын бер кат бар дип саналган, чөнки идәндә аска китә торган җилләткечләр булган (борынгы сызымнарны карагыз). Ләкин беркем дә анда беркайчан да төшмәгән, чөнки чынлыкта бу кат юк, ә җилләткечләр вентиляция өчен урамга китә.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, тәкия архитектурасына Алтын Урда чорына барып тоташкан суфичылык традицияләре йогынты ясаган. Бу XVI гасыр татар архитектурасының сакланып калган бик аз үрнәкләренең берсе.
Фотоларда тәкия начар хәлдә булуы күренә - түбәдә һәм фасадларда агачлар үсә. Әммә якын арада реставрациясе планлаштырыла һәм эшләрне башкаруга тендер да игълан ителгән.
#касимов
#касыйм
Текие было построено в 1555-1556 годах при жизни хана. Надпись над входом свидетельствует: «Строитель и собственник этого здания — Шах-Али-хан, сын Шейх-Аулияр-султана, 21-го числа месяца рамадан 962 года» (9 августа 1555 года).
Шах-Али был видным политическим деятелем: он участвовал в походах Ивана Грозного на Казань и трижды занимал казанский престол. В усыпальнице, помимо самого хана, покоятся его жена Булак-Шад и шесть их родственников. Существует даже версия, что здесь также захоронена царица Сююмбике, которая после завоевания Казани в 1552 году была насильно выдана замуж за Шах-Али.
Архитектурно текие представляет собой белокаменное сооружение со сводчатыми перекрытиями из кирпича и арочными проёмами.
Внутри оно состоит из двух этажей - надземного и подземного. Наземный этаж разделен на две комнаты.
Малая комната - помещение для поминальных обрядов и чтения Корана.
Большая - собственно усыпальница с надмогильными камнями и каменными возвышениями (мастаба), обозначающими место захоронения, но это еще не сами захоронения, они расположены на подземном этаже. То есть сами останки покоятся на нижнем этаже, а на верхнем находятся обозначения кто похоронен этажом ниже.
В XIX считалось, что у текие есть ещё один этаж ниже, так как в полу были продухи, уходящие вниз (см. старинные чертежи). Но никто никогда туда не спускался, так как в действительности этого этажа не существует, а продухи уходят на улицу для вентиляции.
Исследования показали, что на архитектуру текие повлияли суфийские традиции, восходящие к эпохе Золотой Орды. Это один из немногих сохранившихся образцов татарского культового зодчества XVI века.
На фото видно, что текие находится не в самом лучшем состоянии - на крыше и фасадах растут деревья. К счастью, в ближайшее время планируется реставрация текие и уже объявлен тендер на проведение работ.
🕊🕊🕊
Шаһгали хан тәкиясе - касыймда Хан мәчете итәгендә диярлек урнашкан Касыйм хакименең төрбәсе.
Тәкия 1555-1556 елларда хан исән чакта төзелә. Ишек өстендәге язуда: «бу бинаны төзүче һәм аның хуҗасы — Шәйх Алияр Солтан улы Шаһгали хан, 962 елның рамазан аеның 21 нче көнендә» (1555 елның 9 августы) дип әйтелә.
Шаһгали күренекле сәясәт эшлеклесе була: Явыз Иван Казанга яуларында катнаша һәм өч тапкыр Казан тәхетенә утыра. Төрбәдә, ханның үзеннән тыш, хатыны Бүләк-Шад һәм аларның алты туганы ята. Монда шулай ук 1552 елда Казанны басып алганнан соң Шаһгалигә көчләп кияүгә бирелгән Сөембикә патшабикә дә күмелгән дигән версия дә бар.
Архитектура ягыннан агымнары гөмбәз сыман кирпеч япмалары һәм аркалы уемнары булган ак таш корылмадан гыйбарәт.
Эчтә ул ике каттан тора - җир өсте һәм җир асты. Җир өсте кат ике бүлмәгә бүленгән.
Кече бүлмә - искә алу йолалары һәм Коръән уку өчен.
Зурысы - күмү урынын күрсәтүче кабер ташлары һәм таш калкулыклары (мастаба) белән төрбә, ләкин бу әле күмү урыннары үзләре түгел, алар җир асты катында урнашкан. Ягъни калдыклар үзләре аскы катта ята, ә өске катта түбән катта кем күмелгән дигән билгеләр урнашкан.
XIX гасырда тәкиядә түбәнрәк тагын бер кат бар дип саналган, чөнки идәндә аска китә торган җилләткечләр булган (борынгы сызымнарны карагыз). Ләкин беркем дә анда беркайчан да төшмәгән, чөнки чынлыкта бу кат юк, ә җилләткечләр вентиляция өчен урамга китә.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, тәкия архитектурасына Алтын Урда чорына барып тоташкан суфичылык традицияләре йогынты ясаган. Бу XVI гасыр татар архитектурасының сакланып калган бик аз үрнәкләренең берсе.
Фотоларда тәкия начар хәлдә булуы күренә - түбәдә һәм фасадларда агачлар үсә. Әммә якын арада реставрациясе планлаштырыла һәм эшләрне башкаруга тендер да игълан ителгән.
#касимов
#касыйм