Бүген сәяси репрессияләр корбаннарын искә алу көне.
Дога белән, сүзебез белән искә алыйк аларны. Коточкыч тарих аша узган кешеләрнең дә, аларның нәселенең язмышында мәңге төзәлмәс яра.
Канэчкеч Сталин терроры аркасында миллионлаган кеше төрмәләрдә черетелә, атып үтерелә, сөргенгә җибәрелә... Татар уза бу тарихны. Нахакка гаепләүләр, уйлап табылган "дело"лар, допросларда кешеләрне җәзалау, булмаган эштә катнаштым дип гаепне танырга мәҗбүр итүләр...
Педагог Һади Атласины японнар шпионы дип уйлап табалар. Атып үтерәләр. Кәрим Тинчуринны "контра" дип саналган Гаяз Исхакый белән элемтәдә тора дип кулга алалар. Атып үтерәләр. Мөхлисә Бубыйны да шпионажда гаеплиләр. Атып үтерәләр.
Бакый Урманче, Хәсән Туфан, Ибраһим Сәләхов һәм меңләгән кешеләр лагерьләргә җибәрелә...
Һәм мондый асыл затлар меңәрләгән була, күпме дин әһелләре, укытучылар, аларның балалары юк ителә.
Сталин чорында күп кеше "донослар" аркасында кулга алынды, юк ителде. Яшерен донослар.
Сталин чоры җинаятьләре турында инде сөйләнми. Тыелган тема. Сталин чорына караган тарихны казып чыгаручылар төрмәдә утыра.
Югыйсә ничәмә ничә еллар буена атып үтерелгән туганнары турында бихабәр булган кешеләр аларның язмышларын азмы-күпме ачыклый алды. Әмма юк, НКВД җинаятьләрен ачыклау бүгенге җинаятьләрне хәтерләткәнгә күрә моны тыйдылар.
Кешеләр тарихтан сабак алдымы? Бездә андый сәләт юк бугай. Бүген дә "донослар" язу таралды, шпионнар, агентлар, дошман дигән сүзләр кулланышка керде. Бүген дә төрмәләрдә дини, сәяси карашлары аркасында меңәрләгән кешеләр утыра. Нәкъ «кызыл террор» вакытындагы кебек.
Сталин чорының коточкыч вакыйгалары турында әсәрләр бар. Менә мин һәр кеше укырга, карарга тиеш дип санаган роман һәм кинолар.
Әдәби әсәрләр:
▪️Ибраһим Сәләхов, "Колыма хикәяләре"
▪️Фәүзия Бәйрәмова, "Кырык сырт"
▪️Евгения Гинзбург, "Крутой маршрут"
Кино әсәрләр:
▪️"Хайтарма"
▪️"Холодное лето 53го"
▪️"Завещание Ленина"
▪️"Катынь"
Дога белән, сүзебез белән искә алыйк аларны. Коточкыч тарих аша узган кешеләрнең дә, аларның нәселенең язмышында мәңге төзәлмәс яра.
Канэчкеч Сталин терроры аркасында миллионлаган кеше төрмәләрдә черетелә, атып үтерелә, сөргенгә җибәрелә... Татар уза бу тарихны. Нахакка гаепләүләр, уйлап табылган "дело"лар, допросларда кешеләрне җәзалау, булмаган эштә катнаштым дип гаепне танырга мәҗбүр итүләр...
Педагог Һади Атласины японнар шпионы дип уйлап табалар. Атып үтерәләр. Кәрим Тинчуринны "контра" дип саналган Гаяз Исхакый белән элемтәдә тора дип кулга алалар. Атып үтерәләр. Мөхлисә Бубыйны да шпионажда гаеплиләр. Атып үтерәләр.
Бакый Урманче, Хәсән Туфан, Ибраһим Сәләхов һәм меңләгән кешеләр лагерьләргә җибәрелә...
Һәм мондый асыл затлар меңәрләгән була, күпме дин әһелләре, укытучылар, аларның балалары юк ителә.
Сталин чорында күп кеше "донослар" аркасында кулга алынды, юк ителде. Яшерен донослар.
Сталин чоры җинаятьләре турында инде сөйләнми. Тыелган тема. Сталин чорына караган тарихны казып чыгаручылар төрмәдә утыра.
Югыйсә ничәмә ничә еллар буена атып үтерелгән туганнары турында бихабәр булган кешеләр аларның язмышларын азмы-күпме ачыклый алды. Әмма юк, НКВД җинаятьләрен ачыклау бүгенге җинаятьләрне хәтерләткәнгә күрә моны тыйдылар.
Кешеләр тарихтан сабак алдымы? Бездә андый сәләт юк бугай. Бүген дә "донослар" язу таралды, шпионнар, агентлар, дошман дигән сүзләр кулланышка керде. Бүген дә төрмәләрдә дини, сәяси карашлары аркасында меңәрләгән кешеләр утыра. Нәкъ «кызыл террор» вакытындагы кебек.
Сталин чорының коточкыч вакыйгалары турында әсәрләр бар. Менә мин һәр кеше укырга, карарга тиеш дип санаган роман һәм кинолар.
Әдәби әсәрләр:
▪️Ибраһим Сәләхов, "Колыма хикәяләре"
▪️Фәүзия Бәйрәмова, "Кырык сырт"
▪️Евгения Гинзбург, "Крутой маршрут"
Кино әсәрләр:
▪️"Хайтарма"
▪️"Холодное лето 53го"
▪️"Завещание Ленина"
▪️"Катынь"