MY VERSION | МОЯ ВЕРСИЯ


Kanal geosi va tili: Rossiya, Ruscha
Toifa: Siyosat


🔖 Independent political analyst
🔖 Независимый политический аналитик
🔖 د سیاسی چارو خپلواک شنونکی - تحلیلگر مستقل مسایل سیاسی

Bog‘liq kanallar  |  O‘xshash kanallar

Kanal geosi va tili
Rossiya, Ruscha
Toifa
Siyosat
Statistika
Postlar filtri


🇫🇷
به گزارش BFMTV، امانوئل ماکرون به دلیل وضعیت اعتراضات متعلمین در فرانسه، نشست اضطراری با عده ای از وزیران کابینه برگزار می‌کند.


🇫🇷Макрон созывает экстренное совещание с несколькими министрами из-за ситуации с протестами школьников во Франции, — BFMTV


📰 Турция готовит расширение военной поддержки Саудовской Аравии

Турция в ближайшие недели увеличит военное присутствие в королевстве на фоне атак хуситов, сообщает Middle East Eye со ссылкой на турецких чиновников. Сначала Анкара направит оборудование, техспециалистов и группы экстренного реагирования.

После одобрения парламента, которое ожидается в этом месяце, возможно развёртывание ограниченного числа спецназовцев, а также лётчиков и самолётов для борьбы с дронами и ракетами хуситов. Турецкие силы помогут защищать нефтепровод «Восток — Запад», Эр-Рияд, Мекку и Медину.

Старший турецкий чиновник заявил, что крупной группы солдат Турция направлять не планирует, как и вмешиваться в Йемен напрямую.


📰 ترکیه سعودي عربستان ته د پوځي ملاتړ د پراخولو لپاره چمتووالی نیسي
د «Middle East Eye» د راپور له مخې، چې د ترکي چارواکو په حواله خپور شوی، ترکیه به په راتلونکو اوونیو کې سعودي عربستان ته خپل پوځي حضور د حوثیانو د بریدونو له زیاتېدو سره هم‌مهاله پراخ کړي.
انقره به په لومړي پړاو کې پوځي تجهیزات، تخنیکي متخصصین او د بېړني غبرګون ډلې سعودي عربستان ته ولېږي.
تمه ده چې د روانې میاشتې په ترڅ کې د ترکي پارلمان له تایید وروسته، د ځانګړو ځواکونو یو محدود شمېر سرتېري، همدارنګه پیلوټان او الوتکې هم سعودي عربستان ته واستول شي، څو د حوثیانو د بې‌پیلوټه الوتکو او توغندیو پر وړاندې د دفاع په برخه کې مرسته وکړي.
ترکي ځواکونه به د «ختیځ ـ لوېدیځ» د نفتو د نل‌لیکې، ریاض، مکې او مدینې په دفاع کې له سعودي سره مرسته وکړي.
یو لوړپوړي ترکي چارواکي ویلي چې ترکیه پلان نه لري چې سعودي عربستان ته د سرتېرو یوه لویه ډله واستوي او نه هم غواړي چې په مستقیم ډول په یمن کې ښکېله شي.


مالی ۲۰۲۵، رشد واقعی اقتصاد افغانستان ۱.۵ درصد بوده و حجم ناخالص سرمایه ثابت به ۲۸۶.۵ میلیارد افغانی رسیده است. همچنان، سهم سرمایه‌گذاری از تولید ناخالص داخلی از ۱۷ درصد به ۲۱.۵ درصد افزایش یافته است.

کابل تلاش دارد وابستگی خود به کمک‌های خارجی را از طریق افزایش تولید، توسعه زراعت و صنعت، گسترش صادرات و جذب سرمایه‌گذاری کاهش دهد.

با این حال، روند بازسازی اقتصادی همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو است، از جمله مشکلات بشری، دسترسی محدود به منابع مالی بین‌المللی و بازگشت گسترده ی افغانها از ایران و پاکستان.

طرف روسی نیز بر ادامه وضعیت دشوار بشری در افغانستان تأکید کرد.
هشتمین نشست فارمت مسکو چه چیزی را نشان داد؟

این نشست چند روند مهم را برجسته ساخت.
نخست، روسیه مثل سابق در حال گسترش روابط خود با حکومت کنونی افغانستان است و آن را بیش از گذشته به‌عنوان یک شریک سیاسی درازمدت می‌بیند.

دوم، پالیسی روسیه دیگر تنها به تماس‌های سیاسی محدود نبوده و موضوعات امنیتی، مبارزه با تروریزم، تجارت، ترانزیت و پروژه‌های اقتصادی را نیز دربر می‌گیرد.

سوم، مناقشه افغانستان و پاکستان به یک عامل مستقل در معادلات امنیت منطقه‌ای تبدیل شده و اکنون مستقیماً بر سازوکارهای دیپلوماتیک چندجانبه نیز تأثیر می‌گذارد.
و در نهایت، فارمت مسکو محدودیت‌های خود را نیز نشان داد.
این نشست همچنان یک بستر مهم برای گفت‌وگوی منطقه‌ای است، اما نمی‌تواند به‌طور اتوماتیک اختلافات عمیق میان اعضای آن را حل کند.

اینکه اختلاف میان کابل و اسلام‌آباد مانع توافق بر سر یک سند مشترک نهایی شد، نشان‌دهنده ی شدت گرفتن بی‌سابقه تقابل میان دو کشور است.

به گفته ی ضمیر کابولوف، نهمین نشست فارمت مسکو در سال ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد.

تا آن زمان، پرسش اصلی تنها چگونگی تعامل بیشتر جامعه جهانی و کشورهای منطقه با طالبان نخواهد بود، بلکه توانایی بازیگران منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش میان افغانستان و پاکستان نیز به یک آزمون مهم تبدیل خواهد شد.

برای مسکو نیز این مسئله یک آزمون جدی خواهد بود: هرچه روسیه ستراتیژی منطقه‌ای خود را بیشتر با حکومت کنونی افغانستان پیوند بزند، هزینه سیاسی بی‌ثباتی بیشتر در افغانستان و وخیم‌تر شدن روابط این کشور با همسایگانش نیز افزایش خواهد یافت.


گروه‌های تروریستی از بین برده شده و از چندین حمله بزرگ جلوگیری شده است.

مسکو بار دیگر بر مخالفت قاطع خود با ایجاد زیربناه های نظامی ناتو در افغانستان و کشورهای همسایه تأکید کرد و چنین حضوری را عامل بالقوه بی‌ثباتی در منطقه دانست.

در حاشیه ی نشست، لاوروف با امیرخان متقی نیز دیدار کرد. دو طرف درباره روابط دوجانبه، تجارت، ترانزیت، امنیت منطقه‌ای، مبارزه با تروریزم و مواد مخدر گفت‌وگو کردند.

اهمیت این دیدار در آن است که پالیسی روسیه در قبال کابل بیش از گذشته از چهارچوب روابط دیپلوماتیک و اقتصادی فراتر می‌رود. لاوروف بر تقویت ظرفیت‌های مبارزه با تروریزم در افغانستان از طریق کمک‌های مادی، تخنیکی و کارشناسی و همچنان گسترش همکاری میان نهادهای امنیتی و استخباراتی روسیه و افغانستان تأکید کرد.
پس از برسمیت شناختن رسمی طالبان از سوی روسیه در سال ۲۰۲۵، مسکو مرتب نشان داده است که حکومت کنونی افغانستان را یک شریک سیاسی درازمدت می‌داند.
کابل برای افغانستان نقش تازه‌ای در منطقه پیشنهاد می‌کند

امیرخان متقی افغانستان را کشوری معرفی کرد که، به گفته ی کابل، از دوره جنگ عبور کرده و به سوی ثبات و بازسازی اقتصادی روان است.

او گفت که امنیت امروز را نمی‌توان تنها در چهارچوب نظامی بررسی کرد، بلکه امنیت با تجارت، انرژی، مواد غذایی، منابع آب، اقتصاد و اتصال منطقه‌ای ارتباط مستقیم دارد.

کابل از کشورهای همسایه می‌خواهد افغانستان را نه تنها به‌عنوان منبع احتمالی تهدید، بلکه به‌عنوان یک مرکز بالقوه همکاری، تجارت و ترانزیت منطقه‌ای ببینند.
متقی در این زمینه به پروژه‌های انرژی و زیربنایی مانند تاپی، تاپ، کاسا-۱۰۰۰ و خط آهن ترانس‌افغان اشاره کرد.

طالبان همچنان اعلام کرد که آماده همکاری با کشورهای همسایه در زمینه تأمین امنیت سرحدات، مبارزه با مواد مخدر، جرایم سازمان‌یافته فرامرزی و تروریزم است.
مناقشه اصلی، کابل در برابر اسلام‌آباد

مناقشه افغانستان و پاکستان، یکی از تندترین موضوعات این نشست بود.

متقی گفت که روابط کابل و اسلام‌آباد با یک بحران جدی روبه‌رو است. او پاکستان را به حملات مکرر علیه افغانستان متهم کرد و گفت کابل ترجیح می‌دهد مشکلات موجود را از راه دیپلوماسی حل کند.

به گفته او، اسلام‌آباد در مقابل، راه فشار نظامی را در پیش گرفته است.

کابل همچنان اتهامات مربوط به استفاده از خاک افغانستان برای حملات گروه‌های مسلح علیه پاکستان را رد کرده و بر ضرورت گفت‌وگوی سیاسی تأکید کرد.

پاکستان اما تصویر کاملاً متفاوتی از بحران ارائه نمود.

محمد صادق، نماینده ی خاص پاکستان برای افغانستان، گفت که تروریزم همچنان یکی از مشکلات اساسی افغانستان است. به گفته ی اسلام‌آباد، تحریک طالبان پاکستان (TTP) و دیگر گروه‌های مسلح مثل سابق از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند و حکومت طالبان اقدامات کافی برای مهار آنان انجام نمی‌دهد.

صادق گفت که در سه سال گذشته، در نتیجه ی حملات تروریستی که پاکستان آن‌ها را به خاک افغانستان مرتبط می‌داند، بیش از ۴۷۰۰ پاکستانی کشته شده‌اند.

او همچنین اقدامات نظامی پاکستان علیه گروه‌های مسلح را «دفاعی» خواند و گفت که این اقدامات در چهارچوب حق دفاع از خود انجام می‌شود.

به این ترتیب، کابل و اسلام‌آباد دو روایت کاملاً متفاوت از بحران ارائه کردند: کابل از فشار نظامی و مداخله پاکستان سخن می‌گوید، در حالی که اسلام‌آباد تهدید گروه‌های مسلح مستقر در افغانستان را عامل اصلی بحران می‌داند.
اختلافات مانع تصویب سند نهایی شد
شدت این تقابل مستقیماً بر روند نشست فارمت مسکو تأثیر گذاشت.

در جریان نشست، میان هیأت‌های افغانستان و پاکستان تبادل شدید اتهامات صورت گرفت و در نهایت، کشورهای شرکت‌کننده نتوانستند بر سر یک اعلامیه ی مشترک نهایی توافق کنند.

ضمیر کابولوف، نماینده ی خاص رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، تأئید کرد که اختلافات میان کابل و اسلام‌آباد دلیل اصلی عدم تصویب سند مشترک بوده است.

به گفته ی او، طرف افغانستان با برخی از فورمول‌بندی‌هایی که در آن‌ها افغانستان بیش از حد با موضوع تروریزم مرتبط شده بود، مخالفت کرده است.

کابولوف گفت که چنین فورمول‌بندی‌هایی در سند سال گذشته نیز وجود داشت، اما از دید طالبان، در این مدت ماهیت روابط افغانستان و پاکستان به‌طور اساسی تغییر کرده است.

با این حال، مسکو تأکید کرد که نبود اعلامیه ی مشترک به معنای شکست فارمت مسکو نیست.

کابولوف گفت این نشست همچنان به کار خود ادامه خواهد داد و هدف اصلی آن هماهنگی همکاری‌های منطقه‌ای است، نه حل منازعات دوجانبه. روسیه همچنان آمادگی خود را برای کمک به حل سیاسی و دیپلوماتیک اختلافات میان افغانستان و پاکستان اعلام کرد.
اقتصاد، بازسازی در شرایط فشار خارجی
وضعیت اقتصادی افغانستان نیز بخشی از بحث‌های نشست بود.

متقی وضعیت اقتصادی افغانستان را نسبتاً مثبت توصیف کرد. به گفته ی او، در سال


مسکو و کابل نزدیک‌تر می‌شوند، کابل و اسلام‌آباد به سوی رویارویی می‌روند؛ فارمت مسکو بدون بیانیه مشترک پایانی
نویسنده: روایت من
بتاریخ پنج اکتوبر، هشتمین نشست مشورتی فارمت مسکو درباره افغانستان در مسکو برگزار شد.
این نشست در حالی برگزار شد که روابط کابل و اسلام‌آباد به‌شدت تیره شده و هم‌زمان دو روند مهم را برجسته ساخت: از یک‌سو، نزدیک‌تر شدن بیشتر روسیه با حکومت دی- فاکتوی افغانستان و از سوی دیگر، تبدیل شدن منازعه افغانستان و پاکستان به یکی از عوامل مهم امنیت منطقه‌ای.
در این نشست نمایندگان افغانستان، روسیه، ایران، هند، چین، پاکستان، قزاقستان، قرغیزستان، تاجکستان و اوزبیکستان حضور داشتند. هیأت‌های بیلاروس و مصر نیز به‌عنوان مهمان دعوت شده بودند.
مسکو همکاری با کابل را گسترش می‌دهد
سیرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در سخنرانی خود ارزیابی عمدتاً مثبتی از عملکرد حکومت کنونی افغانستان ارائه کرد. به گفته او، حکومت تشکیل‌شده از سوی طالبان بر سراسر خاک کشور کنترول دارد و، به تعبیر او، افغانستان را نسبتاً موفقانه اداره می‌کند.
لاوروف همچنان به مبارزه حکومت افغانستان با گروه‌های تروریستی اشاره کرده گفت که صدها عضو


در امور افغانستان و پاکستان فعالیت می‌کرد و پس از خروج نیروهای شوروی از افغانستان، برای دستیابی به یک راه‌حل سیاسی برای جنگ این کشور تلاش کرد.

سیوان پیش از سقوط حکومت داکتر نجیب‌الله در سال ۱۹۹۲، تلاش کرد زمینه انتقال مسالمت‌آمیز قدرت و خروج رئیس‌جمهور از افغانستان را فراهم کند. این تلاش‌ها ناکام ماند و نجیب‌الله در دفتر سازمان ملل متحد در کابل پناه گرفت، جایی که تا ورود طالبان به کابل در سال ۱۹۹۶ در آنجا ماند.

سیوان از سال ۱۹۶۵ در سازمان ملل متحد کار می‌کرد و در اواخر دهه ۱۹۹۰ ریاست برنامه «نفت در برابر غذا» در عراق را بر عهده داشت. او در سال ۲۰۰۵، در پی رسوایی فساد مرتبط با این برنامه، از سازمان ملل متحد کناره‌گیری کرد، هرچند تمامی اتهامات علیه خود را رد می‌کرد.

سیوان، که در قبرس و از یک خانواده ارمنی‌تبار به دنیا آمده بود، همچنان در زمینه حفظ و حفاظت از میراث فرهنگی ارمنیان فعالیت داشت.


Умер Бенон Севан, бывший высокопоставленный дипломат ООН. Ему было 88 лет.

В 1989–1992 годах он был спецпредставителем Генсека ООН по Афганистану и Пакистану и добивался политического урегулирования после вывода советских войск. Перед падением режима Наджибуллы в 1992 году Севан пытался организовать мирную передачу власти и эвакуацию президента.

Миссия провалилась, и Наджибулла укрылся в представительстве ООН в Кабуле, где оставался до прихода талибов в 1996 году.

В ООН Севан работал с 1965 года; в конце 1990-х возглавил программу «Нефть в обмен на продовольствие» в Ираке.

В 2005 году он покинул организацию на фоне коррупционного скандала вокруг этой программы, отрицая все обвинения.

Уроженец Кипра армянского происхождения, Севан также занимался сохранением и защитой армянского культурного наследия.


🕊 درگذشت بنون سیوان، دیپلومات ارشد پیشین سازمان ملل متحد

بینون سیوان، دیپلومات ارشد اسبق سازمان ملل متحد، در ۸۸ سالگی درگذشت.

او از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۲ به‌عنوان نماینده خاص منشی عمومی سازمان ملل متحد


🎙️ گفتگو با رادیوی جهانی SBS آسترالیا
در رابطه با نتایج هشتمین اجلاس فارمت مشورتی مسکو و پیامدهای آن برای افغانستان و منطقه، با خبرنگار رادیوی جهانی SBS آسترالیا گفتگو کردم.

🎙️ Интервью для Всемирной службы SBS Australia
Поговорил с журналистом Всемирной службы австралийского радио SBS о результатах восьмого заседания Московского консультативного формата и его последствиях для Афганистана и региона.

https://www.sbs.com.au/language/dari/prs/podcast-episode/moscow-formats-future-in-doubt-mutual-claims-lavrovs-support-for-muttaqi-and-deepening-taliban-pakistan-disputes/gjdwpgw0t


صاد: د بهرنیو فشارونو تر سیوري لاندې بیا رغونه

اقتصادي وضعیت هم د بحثونو یوه مهمه برخه وه.
متقي د افغانستان اقتصادي وضعیت نسبتاً مثبت وباله. د هغه په وینا، د ۲۰۲۵ مالي کال په ترڅ کې د هېواد حقیقي ناخالص کورني تولید ۱.۵ سلنه وده کړې او د ثابتې پانګې ناخالص تشکیل ۲۸۶.۵ میلیارده افغانۍ ته رسېدلی دی.

د هغه د معلوماتو له مخې، په ناخالص کورني تولید کې د پانګونې ونډه له ۱۷ سلنې څخه ۲۱.۵ سلنې ته لوړه شوې ده.

کابل هڅه کوي چې د تولید، کرنې، صنعت، صادراتو او د پانګونې د جلبولو له لارې پر نړیوالو مرستو خپله تکیه راکمه کړي.

خو اقتصادي بیا رغونه لا هم د بشري ستونزو، نړیوالو مالي سرچینو ته د محدود لاسرسي او له ایران او پاکستان څخه د افغان وګړو د پراخو بېرته ستنېدو له امله زیان‌منه ده.

روسي لوري هم په افغانستان کې د سخت بشري وضعیت یادونه وکړه.
اتم مسکو فارمت څه وښودل؟

دې غونډې څو مهم تمایلات روښانه کړل.
لومړی، روسیه له اوسنیو افغان چارواکو ـ طالبانو ـ سره خپلې اړیکې لا پیاوړې کوي او هغوی تر ډېره د یوه اوږدمهاله سیاسي شریک په توګه ارزوي.

دویم، د روسیې تګلاره یوازې پر سیاسي اړیکو محدوده نه ده، بلکې امنیت، د ترهګرۍ ضد همکاري، سوداګري، ترانزیټ او اقتصادي پروژې هم پکې شاملې دي.
درېیم، د افغانستان او پاکستان شخړه په یوه خپلواک سیمه‌ییز عامل بدلېږي او اوس د څو اړخیزو دیپلوماتیکو میکانیزمونو پر فعالیت هم مستقیم اغېز کوي.

مسکو فارمت خپل محدودیتونه هم وښودل

دا فارمت لا هم د سیمه‌ییزو خبرو اترو لپاره مهمه زمینه ده، خو په خپله د خپلو ګډونوالو ترمنځ د ژورو اختلافاتو د له منځه وړلو توان نه لري.

په ځانګړې توګه دا حقیقت چې د کابل او اسلام‌اباد شخړې د ګډې پایلنۍ اعلامیې د نه توافق سبب شوې، په ډاګه کوي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ تقابل څومره ژور شوی دی.

د مسکو فارمت نهمه غونډه، د ضمیر کابولوف په وینا، په ۲۰۲۷ کال کې ترسره کېږي.

تر هغه وخته پورې به اصلي پوښتنه یوازې له طالبانو سره د نړیوالو اړیکو راتلونکی نه وي، بلکې دا به هم وي چې سیمه‌ییز لوبغاړي به تر کومه حده وکولای شي د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لا زیاتې شخړې او پوځي تصادم مخه ونیسي.

د مسکو لپاره دا به هم یوه جدي ازموینه وي: څومره چې روسیه خپله سیمه‌ییزه تګلاره له اوسنیو افغان چارواکو سره نښلوي، په هماغه اندازه په افغانستان کې د دوامدارې بې‌ثباتۍ او له ګاونډیو هېوادونو سره د اړیکو د لا خرابېدو سیاسي بیه هم لوړېږي.
لیکوال: «زما روایت»


مبارزه یاده کړه او ویې ویل چې سلګونه وسله‌وال له منځه وړل شوي او د یو شمېر لویو بریدونو مخه نیول شوې ده.

مسکو یو ځل بیا په افغانستان او ګاونډیو هېوادونو کې د ناټو د پوځي زیربناوو د ځای پر ځای کېدو مخالفت وکړ او دغه ډول حضور یې د سیمې د بې‌ثباته کولو احتمالي عامل وباله.

د غونډې په څنډه کې لاوروف له امیرخان متقي سره هم خبرې وکړې.

دواړو لورو د دوه‌اړخیزو اړیکو، سوداګرۍ، ترانزیټ، سیمه‌ییز امنیت، د ترهګرۍ او نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې په اړه بحث وکړ.

د پام وړ ټکی دا دی چې د کابل په اړه د روسیې تګلاره تر ډېره د دیپلوماتیکو اړیکو او اقتصادي همکاریو له چوکاټ څخه اوښتې ده. لاوروف د افغانستان د ترهګرۍ ضد وړتیاوو د پیاوړتیا لپاره د مادي، تخنیکي او مسلکي مرستو پر اړتیا ټینګار وکړ او د روسیې او افغان امنیتي او استخباراتي ادارو ترمنځ یې د همکاریو د پراختیا غوښتنه وکړه.

په ۲۰۲۵ کال کې د روسیې له خوا د افغانستان د اسلامي امارت له رسمي پېژندنې وروسته، مسکو په پرله‌پسې توګه ښيي چې غواړي اوسني افغان چارواکي د یوه اوږدمهاله شریک په توګه وګوري.

کابل سیمې ته د افغانستان لپاره نوی رول وړاندې کوي

متقي افغانستان داسې هېواد وباله چې د کابل په وینا، د جګړې له دورې وتلی او د ثبات او اقتصادي بیا رغونې پر لور روان دی.

د هغه په وینا، نننی امنیت یوازې په پوځي چوکاټ کې نه شي ارزول کېدای، بلکې له سوداګرۍ، انرژۍ، خوړو، اوبو، اقتصاد او سیمه‌ییزې نښلونې سره نږدې تړاو لري.

کابل له ګاونډیو هېوادونو غواړي چې افغانستان یوازې د احتمالي ګواښونو د سرچینې په توګه ونه ګوري، بلکې د سیمه‌ییزې همکارۍ او ترانزیټ د احتمالي مرکز په توګه هم ورته پام وکړي.

متقي د بېلګې په توګه د ټاپي، ټاپ، کاسا-۱۰۰۰ او د ټرانس‌افغان رېل پټلۍ پروژې یادې کړې.

طالبانو همداراز اعلان وکړ چې له ګاونډیو هېوادونو سره د پولو د ساتنې، د نشه‌یي توکو، فراملي جرمونو او ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په برخو کې همکارۍ ته چمتو دي.
اصلي شخړه — کابل د اسلام‌اباد پر وړاندې

د غونډې تر ټولو ترینګلې موضوع د افغانستان او پاکستان ترمنځ مخ په زیاتېدو شخړه وه.

متقي وویل چې د کابل او اسلام‌اباد اړیکې له جدي بحران سره مخ دي. هغه پاکستان پر افغانستان د پرله‌پسې بریدونو په کولو تورن کړ او ټینګار یې وکړ چې کابل غوره ګڼي ستونزې د دیپلوماتیکو لارو حل کړي.

د هغه په وینا، اسلام‌اباد برعکس پر پوځي فشار تکیه کړې ده.

کابل دا ادعا هم ردوي چې افغان خاوره د پاکستان پر ضد د بریدونو لپاره د وسله‌والو ډلو له خوا کارول کېږي او پر سیاسي خبرو ټینګار کوي.

پاکستان بیا د بحران په اړه کاملاً متفاوت دریځ وړاندې کړ.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق وویل چې ترهګري لا هم د افغانستان له مهمو ستونزو څخه ده. د اسلام‌اباد په وینا، تحریک طالبان پاکستان ـ TTP ـ او نورې وسله‌والې ډلې لا هم د افغانستان له خاورې فعالیت کوي او د طالبانو چارواکي د دغو ډلو د له منځه وړلو لپاره کافي اقدامات نه کوي.

صادق وویل چې په تېرو درېیو کلونو کې د هغو ترهګریزو بریدونو له امله چې پاکستان یې له افغانستان سره تړاو ورکوي، له ۴۷۰۰ څخه ډېر پاکستانیان وژل شوي دي.

هغه د وسله‌والو ډلو پر وړاندې د پاکستان اقدامات «دفاعي» وبلل او ویې ویل چې دا اقدامات د ځان‌دفاع د حق په چوکاټ کې ترسره کېږي.
په دې توګه، دواړو لورو د بحران په اړه کاملاً متضاد روایتونه وړاندې کړل: کابل د پاکستان پوځي فشار او لاسوهنه د ستونزې اصلي لامل بولي، په داسې حال کې چې اسلام‌اباد د افغانستان له خاورې د فعالیت کوونکو وسله‌والو ډلو ګواښ مطرح کوي.
شخړې ګډ سند هم ناکام کړ

د افغانستان او پاکستان ترمنځ ژور اختلاف په مستقیم ډول د مسکو فارمت پر کار هم اغېز وکړ.

د غونډې پر مهال د افغان او پاکستاني لورو ترمنځ د یو بل پر ضد سختې نیوکې او تورونه مطرح شول. په پایله کې ګډونوال ونه توانېدل چې پر یوې ګډې پایلنۍ اعلامیې هوکړه وکړي.

د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابولوف تایید کړه چې د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ اختلافات د ګډ سند د نه خپرېدو اصلي لامل وو.

د هغه په وینا، افغان لوري د هغو عباراتو مخالفت کړی و چې افغانستان یې په ډېر تکرار سره د ترهګرۍ له ستونزې سره تړلی و.

کابولوف وویل، ورته عبارتونه تېر کال په سند کې موجود وو، خو د طالبانو په باور، له هغه وخت راهیسې د افغانستان او پاکستان د اړیکو وضعیت په بنسټیز ډول بدل شوی دی.

سره له دې، مسکو ټینګار وکړ چې د ګډې اعلامیې نشتوالی د مسکو فارمت د ناکامۍ په معنا نه دی.

کابولوف وویل چې دا بهیر به خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړي او د دې فارمت اساسي موخه د سیمه‌ییزې همکارۍ همغږي ده، نه د دوه‌اړخیزو شخړو حل.

روسیې همداراز چمتووالی څرګند کړ چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ به د سیاسي او دیپلوماتیک حل په برخه کې مرسته وکړي.
اقت


مسکو او کابل نږدې کېږي، کابل او اسلام‌اباد د ټکر پر لور: د مسکو فارمت له ګډې پایلنۍ اعلامیې پرته پای ته ورسېد

لیکوال: «زما روایت»

د اکتوبر په ۵مه په مسکو کې د افغانستان په اړه د مسکو فارمت د مشورتي ناستو اتمه غونډه ترسره شوه.
دا غونډه داسې مهال جوړه شوه چې د کابل او اسلام‌اباد اړیکې په بې‌سارې توګه ترینګلې شوې دي.

ناستې په ورته وخت کې دوه مهم تمایلات هم روښانه کړل: له اوسنیو افغان چارواکو سره د روسیې د اړیکو لا پیاوړتیا او د افغانستان ـ پاکستان شخړې په سیمه‌ییز امنیت کې د یوه مهم عامل په توګه راڅرګندېدل.
په غونډه کې د افغانستان، روسیې، ایران، هند، چین، پاکستان، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او اوزبیکستان استازو ګډون کړی و. د بېلاروس او مصر پلاوي د مېلمنو په توګه بلل شوي وو.
مسکو له کابل سره همکاري پیاوړې کوي
د غونډې پر مهال سیرګئي لاوروف د اوسنیو افغان چارواکو د فعالیتونوپه اړه په ټولیز ډول مثبت نظر څرګند کړ. د هغه په وینا، د طالبانو حکومت د هېواد پر ډېره برخه کنټرول لري او، لکه څنګه چې هغه وویل، هېواد په کافي بریالیتوب سره اداره کوي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر هم د ترهګرو ډلو پر وړاندې د افغان چارواکو


кумента.

По его словам, афганская сторона выступила против формулировок, которые слишком часто связывали Афганистан с проблемой терроризма.

Кабулов отметил, что подобные формулировки присутствовали в документе предыдущего года, однако, по мнению Талибана, за это время характер афгано-пакистанских отношений существенно изменился.

При этом Москва подчеркнула, что отсутствие декларации не означает провала самого Московского формата.

Кабулов заявил, что площадка продолжит работу и прежде всего предназначена для координации регионального сотрудничества, а не для разрешения двусторонних конфликтов. Россия также выразила готовность содействовать политическому и дипломатическому урегулированию афгано-пакистанского противостояния.
Экономика: восстановление под внешним давлением
Экономическая ситуация также стала частью обсуждений.

Муттаки представил экономическую динамику Афганистана в относительно позитивном ключе. По его словам, в 2025 финансовом году реальный ВВП страны вырос на 1,5%, а валовое формирование основного капитала достигло 286,5 млрд афгани. Доля инвестиций в ВВП, по его данным, увеличилась с 17% до 21,5%.

Кабул стремится сократить зависимость от международной помощи за счёт расширения производства, сельского хозяйства, промышленности, экспорта и привлечения инвестиций.

При этом экономическое восстановление остаётся уязвимым из-за сохраняющихся гуманитарных проблем, ограниченного доступа к международным финансовым ресурсам и массового возвращения афганских граждан из Ирана и Пакистана. Российская сторона также указала на сохраняющуюся тяжёлую гуманитарную ситуацию в стране.

Что показал восьмой Московский формат
Встреча продемонстрировала несколько важных тенденций.

Во-первых, Россия продолжает укреплять отношения с нынешними афганскими властями [Талибаном] и всё больше рассматривает их как долгосрочного политического партнёра.

Во-вторых, российская стратегия выходит за рамки политического контакта и включает вопросы безопасности, контртеррористического сотрудничества, торговли, транзита и экономических проектов.

В-третьих, афгано-пакистанский конфликт становится самостоятельным региональным фактором и уже непосредственно влияет на многосторонние дипломатические механизмы.

И, наконец, Московский формат продемонстрировал свои ограничения.

Он остаётся важной площадкой для регионального диалога, но не способен автоматически преодолеть глубокие противоречия между его участниками.

Особенно показательно, что именно конфликт между Кабулом и Исламабадом привёл к невозможности согласовать совместный итоговый документ. Это стало наиболее наглядным свидетельством того, насколько далеко зашло афгано-пакистанское противостояние.

Девятое заседание Московского формата, как сообщил Замир Кабулов, планируется провести в 2027 году.

К этому времени главным вопросом станет не только дальнейшее международное взаимодействие с Талибаном, но и способность региональных игроков предотвратить дальнейшую эскалацию между Афганистаном и Пакистаном.
Для Москвы это также станет серьёзным испытанием: чем глубже Россия связывает свою региональную стратегию с нынешними властями Афганистана, тем выше политическая цена дальнейшей нестабильности в стране и ухудшения её отношений с соседями.


ею управляет. Российский министр также отметил борьбу афганских властей [Талибан] с террористическими группировками, включая уничтожение сотен боевиков и предотвращение ряда крупных атак.

Москва вновь заявила о категорической неприемлемости размещения военной инфраструктуры НАТО в Афганистане и соседних странах, рассматривая такое присутствие как потенциальный фактор дестабилизации региона.

На полях встречи Лавров провёл переговоры с Амирханом Муттаки.

Стороны обсудили двусторонние отношения, торговлю, транзит, региональную безопасность, борьбу с терроризмом и наркотиками.

Особое значение имеет то, что российская стратегия в отношении Кабула всё больше выходит за рамки дипломатического взаимодействия и экономических связей. Лавров заявил о необходимости укрепления контртеррористического потенциала Афганистана посредством материальной, технической и экспертной помощи, а также развития взаимодействия между российскими и афганскими силовыми и разведывательными структурами.

После официального признания Россией Исламского Эмирата Афганистан в 2025 году Москва последовательно демонстрирует готовность рассматривать нынешние афганские власти как долгосрочного партнёра.
Кабул предлагает региону новую роль Афганистана

Муттаки представил Афганистан как страну, которая, по версии Кабула, вышла из периода войны и движется к стабильности и экономическому восстановлению.

По его словам, современную безопасность нельзя рассматривать исключительно в военном контексте. Она тесно связана с торговлей, энергетикой, продовольствием, водными ресурсами, экономикой и региональной взаимосвязанностью.

Кабул призывает соседние страны рассматривать Афганистан не только как источник потенциальных угроз, но и как возможный центр регионального сотрудничества и транзита. В качестве примеров Муттаки назвал энергетические и инфраструктурные проекты ТАПИ, ТАП, CASA-1000 и Трансафганскую железную дорогу.

Талибан также заявил о готовности сотрудничать с соседними странами в сфере охраны границ, борьбы с наркотиками, транснациональной преступностью и терроризмом.
Главный конфликт — Кабул против Исламабада

Именно афгано-пакистанское противостояние стало наиболее острым вопросом встречи.

Муттаки заявил, что отношения между Кабулом и Исламабадом переживают серьёзный кризис. Он обвинил Пакистан в неоднократных нападениях на Афганистан и подчеркнул, что Кабул предпочитает решать возникающие проблемы дипломатическим путём.

По его словам, Исламабад, напротив, сделал ставку на военное давление.
Кабул также отвергает обвинения в том, что афганская территория используется вооружёнными группировками для нападений на Пакистан, и настаивает на необходимости политического диалога.

Пакистан представил диаметрально противоположную картину.

Специальный представитель Пакистана по Афганистану Мухаммад Садик заявил, что терроризм остаётся одной из центральных проблем Афганистана. По утверждению Исламабада, ТТП и другие вооружённые группировки продолжают действовать с территории Афганистана, а власти Талибана не принимают достаточных мер для их нейтрализации.
Садик заявил, что за последние три года в результате террористических атак, которые Пакистан связывает с территорией Афганистана, погибли более 4,7 тыс. пакистанцев. Он также назвал действия Пакистана против вооружённых группировок «оборонительными» и заявил, что они осуществляются в рамках права на самооборону.

Таким образом, стороны представили диаметрально противоположные объяснения кризиса: Кабул говорит о военном давлении и вмешательстве Пакистана, тогда как Исламабад — об угрозе со стороны вооружённых группировок, действующих с территории Афганистана.
Конфликт сорвал итоговый документ

Острота противостояния непосредственно отразилась на работе Московского формата.
В ходе заседания между афганской и пакистанской сторонами произошёл резкий обмен обвинениями. В результате участникам не удалось согласовать совместное итоговое заявление.

Специальный представитель президента России по Афганистану Замир Кабулов подтвердил, что именно разногласия между Кабулом и Исламабадом стали причиной отсутствия общего до


Москва и Кабул сближаются, Кабул и Исламабад идут на столкновение: Московский формат без совместного итогового заявления
Автор: Моя Версия

5 октября в Москве состоялось восьмое заседание Московского формата консультаций по Афганистану.

Встреча прошла на фоне резкого ухудшения отношений между Кабулом и Исламабадом и одновременно продемонстрировала две важные тенденции: дальнейшее сближение России с нынешними афганскими властями и превращение афгано-пакистанского конфликта в один из ключевых факторов региональной безопасности.

В заседании приняли участие представители Афганистана, России, Ирана, Индии, Китая, Пакистана, Казахстана, Кыргызстана, Таджикистана и Узбекистана. В качестве гостей были приглашены делегации Беларуси и Египта.
Москва усиливает взаимодействие с Кабулом
Выступая на заседании, Сергей Лавров дал в целом позитивную оценку деятельности нынешних афганских властей. По его словам, сформированное Талибаном правительство контролирует территорию страны и, как он выразился, достаточно успешно


Адиль Раджа — известный пакистанский блогер, ранее служивший командиром в пакистанской армии.

В настоящее время он находится в одной из западных стран, где получил убежище. Я слежу за его публикациями в социальных сетях; зачастую он сообщает новые и заслуживающие внимания сведения.

В своём последнем посте Раджа, ссылаясь на источники в пакистанских спецслужбах, сообщил следующую информацию:

«Пакистанские разведывательные источники утверждают, что те “удары беспилотников” по Афганистану, которые осуществлялись с территории Пакистана, на самом деле наносились американскими беспилотниками, находившимися под контролем Центрального командования США (CENTCOM).

Это утверждение указывает на то, что Пакистан, возможно, разрешил США использовать своё воздушное пространство для нанесения ударов беспилотниками по Афганистану».


عادل راجا یو مشهور پاکستانی بلاګر دی چې پخوا د پاکستان په پوځ کې قوماندان پاتې شوی او اوس په یوه لوېدیځ هېواد کې پناهنده دی.

زه یې په ټولنیزو رسنیو کې لیکنې تعقیبوم؛ د هغه معلومات ډېری وخت نوي او د پام وړ وي.

راجا په خپل وروستي پوسټ کې، د پاکستاني استخباراتي سرچینو په حواله، لاندې معلومات شریک کړي دي:

«د پاکستان استخباراتي سرچینې وایي چې پر افغانستان د پاکستان له خاورې ترسره شوي هغه “ډرون بریدونه” په اصل کې د امریکايي ډرونونو له لارې شوي، چې د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (CENTCOM) تر کنټرول لاندې وو.

دا ادعا ښيي چې پاکستان ښايي امریکا ته اجازه ورکړې وي چې د خپل هوايي حریم له لارې پر افغانستان د ډرون بریدونه ترسره کړي.»


Video oldindan ko‘rish uchun mavjud emas
Telegram'da ko‘rish
🎙️ اشتراک در برنامه «بحث روز» تلویزیون افغانستان انترنشنل

موضوع بحث: طرح و ستراتیژی روسیه برای افغانستان چیست؟

هشتمین نشست فارمت مسکو، فراتر از یک گفت‌وگوی منطقه‌یی درباره افغانستان، بازتاب رقابت قدرت‌های منطقه‌یی بر سر آینده این کشور بود. سخنرانی سیرگئی لاوروف نیز بر نگرانی مسکو از بازگشت زیربناهای نظامی ناتو به افغانستان متمرکز بود.
حضور روسیه، چین، هند، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی، در کنار مهمانانی چون بیلاروس و مصر، نشان‌دهنده تلاش مسکو برای شکل‌دهی به یک چهارچوب منطقه‌یی در قبال افغانستان است.
چرا روسیه نگران بازگشت ناتو است؟ مسکو چه اهدافی را در افغانستان دنبال می‌کند؟ و آیا نظم جدید منطقه‌یی برای افغانستان امکان‌پذیر است؟


🇮🇱 Израиль прорабатывает самостоятельные варианты удара по Ирану — Israel Hayom


Планирование, по данным издания, сосредоточено на ядерной программе Ирана и остатках высокообогащённого материала. Израиль при этом сохраняет тесную координацию с США.

На севере ЦАХАЛ близок к завершению операций против приграничной инфраструктуры «Хезболлы»: по оценке одного из командиров, к югу от «Жёлтой линии» уничтожено 80–90% объектов. Армия готовится к долгосрочному присутствию на господствующих высотах и к возможному возобновлению боёв, включая атаки FPV-дронов.

В Газе израильские военные считают новый масштабный раунд с ХАМАС в перспективе неизбежным.


🇮🇱
«اسرائیل هیوم» :
اسرائیل پر ایران د خپلواک برید لپاره بېلابېل انتخابونه ارزوي


د دې رسنۍ د معلوماتو له مخې، د اسرائیلو پلان جوړونه د ایران پر اټومي پروګرام او د لوړې کچې غني شوي اټومي موادو پر پاتې زېرمو متمرکزه ده. په ورته وخت کې، اسرائیل له امریکا سره خپلې نږدې همغږۍ ته دوام ورکوي.

په شمال کې د اسرائیلو پوځ د «حزب‌الله» د پولې ته څېرمه د زیربناوو پر ضد عملیاتو د بشپړولو په درشل کې دی. د یوه اسرائیلي قوماندان د ارزونې له مخې، د «ژېړې کرښې» په جنوب کې د حزب‌الله ۸۰ تر ۹۰ سلنه تاسیسات له منځه وړل شوي دي.

اسرائیلي پوځ پر لوړو او ستراتیژیکو سیمو کې د اوږدمهاله حضور لپاره چمتووالی نیسي او د جګړو د احتمالي بیا پیل په صورت کې د FPV ډرونونو د بریدونو احتمال هم شته.

په غزه کې اسرائیلي پوځي چارواکي باور لري چې په راتلونکي کې له حماس سره د جګړې د یوې نوې او پراخې څپې پیل کېدل نږدې حتمي دي.

20 ta oxirgi post ko‘rsatilgan.