ЭСТӘҮЧЕ
📌 Тыныч кына эшләп утырганда, дөбер-шатыр килеп керделәр дә: «Соискатель сүзенең татарчасы кирәк. Сүзлекләрдән карадык, безгә ярарлык вариант юк!» – дип сүз таптыра башладылар. Менә чыгар да сал инде 🤷♂. Югыйсә мин дә шул ук сүзлекләрдән генә эзли торган кеше бит. Халыкны аякка бастырып, сүз эзләргә тотындык.
📌 Соискатель ул югары белемле һәм фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә аспирантурада укымыйча гына диссертация әзерләүче зат 🥸. Моның тәрҗемәсе бирелгән төрки тел сүзлекләре табылмады диярлек. Үзебезнекендә [дәрәҗә] алырга теләүче (бу терминнан бигрәк аңлатма булып чыккан), башкортта дәғүә итеүсе (бу русның «истец» яки «претендент» дигәненә туры килә төшә), казакта ізденуші (шактый уңышлы кебек, ләкин татарның хәзерге терминологиясендә эзләнүче ул гомумән «исследователь, изыскатель» һәм моңа яңа мәгънә өстәү буталчык кына чыгара кебек).
📌 Нәтиҗәдә эстәүче дигән вариантны уңышлы дип таптык. 1⃣, ул сүз белем эстәү, гыйлем эстәү кебек контекстларда кулланыла. 2⃣, ул моңарчы термин буларак кулланылмаган һәм мәгънә буталу ихтималы юк. Өченчедән, ясалыш ягыннан укучы, укытучы, язучы, тегүче, биюче һ. б. ш. рәтендә тора торган сүз, ягъни телебезнең табигатенә бик туры килә.
📌 Тыныч кына эшләп утырганда, дөбер-шатыр килеп керделәр дә: «Соискатель сүзенең татарчасы кирәк. Сүзлекләрдән карадык, безгә ярарлык вариант юк!» – дип сүз таптыра башладылар. Менә чыгар да сал инде 🤷♂. Югыйсә мин дә шул ук сүзлекләрдән генә эзли торган кеше бит. Халыкны аякка бастырып, сүз эзләргә тотындык.
📌 Соискатель ул югары белемле һәм фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә аспирантурада укымыйча гына диссертация әзерләүче зат 🥸. Моның тәрҗемәсе бирелгән төрки тел сүзлекләре табылмады диярлек. Үзебезнекендә [дәрәҗә] алырга теләүче (бу терминнан бигрәк аңлатма булып чыккан), башкортта дәғүә итеүсе (бу русның «истец» яки «претендент» дигәненә туры килә төшә), казакта ізденуші (шактый уңышлы кебек, ләкин татарның хәзерге терминологиясендә эзләнүче ул гомумән «исследователь, изыскатель» һәм моңа яңа мәгънә өстәү буталчык кына чыгара кебек).
📌 Нәтиҗәдә эстәүче дигән вариантны уңышлы дип таптык. 1⃣, ул сүз белем эстәү, гыйлем эстәү кебек контекстларда кулланыла. 2⃣, ул моңарчы термин буларак кулланылмаган һәм мәгънә буталу ихтималы юк. Өченчедән, ясалыш ягыннан укучы, укытучы, язучы, тегүче, биюче һ. б. ш. рәтендә тора торган сүз, ягъни телебезнең табигатенә бик туры килә.
Башка күп кенә терминнар кебек, эстәүче дә Фәридә Таһирова тарафыннан тәкъдим ителде. Шуңа «авторы» итеп бу юлы да аны таныйбыз. Эстәүче «Яңа сүзләр һәм яңа мәгънәләр сүзлеге»нә дә теркәлде.